Türkiye’nin denizleri ve kıyıları
Deniz & Kıyı: Türkiye’nin 26 ilinden 79 yer. Her birinin maket gibi çizilmiş minyatürü, kısa hikâyesi ve Numa Made yüzüğü İzometrik Türkiye haritasında.
Tahtalı & Beydağları
Antik dünyada Olympos adı, bugün her şehirde bir “Tepebaşı” semti bulunması gibi, pek çok dağa verilmiş bir addı. Yalnız Anadolu’da en az iki Olympos vardı: biri bugün Uludağ dediğimiz…
Haritada gör →Adalar
“Bir insanı sevmekle başlar her şey.” Sait Faik Abasıyanık bu cümleyi ‘Haritada Bir Nokta’ isimli öyküsünde yazar. O haritadaki nokta ise Marmara’nın ortasında, İstanbul’un hemen açığında…
Haritada gör →Yoros Kalesi & Anadolu Kavağı
Boğaz’dan Karadeniz’e açılmaya hazırlanan antik denizcilerin ilk işi neydi dersiniz? Yelkenleri gözden geçirmek mi, erzakı saymak mı? Antik kaynaklara bakılırsa önce Anadolu Kavağı’nın…
Haritada gör →Rumeli Feneri & Garipçe
Yunan mitolojisine göre Karadeniz’e açılan kapıda Symplegades denilen iki kaya vardı; aralarından bir gemi geçmeye kalksa birbirine çarpar, onu paramparça ederlerdi. Altın Post’un peşindeki…
Haritada gör →Kilyos
Eski Yunanlılar Karadeniz’e ilk vardıklarında ona Pontos Axeinos, yani “misafir sevmeyen deniz” adını vermişlerdi. Sisli havası, ani fırtınaları ve hırçın dalgalarıyla bu deniz, Akdeniz’in…
Haritada gör →Şile
Bir kasabanın adı bir kumaşa nasıl dönüşür? Şile’ye gelip de çarşısında asılı duran o ince, buruşuk, hafif pamuklu kumaşları görmeyen pek azdır. Şile bezi… Yazın serinletmesiyle bilinen bu…
Haritada gör →Ağva
Bir köy iki derenin arasına kurulunca hangisine kulak verir; birinin şırıltısına mı, öbürünün fısıltısına mı? Ağva’ya gelenler bu sorunun cevabını pek kolay bulamaz, çünkü burada iki dere…
Haritada gör →Riva
Bir derenin denize ulaşmak için neden bu kadar kıvrıldığını hiç düşündünüz mü? Oysa en kısa yol dümdüz gitmektir… Riva Deresi ise İstanbul’un kuzeyindeki ormanlardan çıkıp Karadeniz’e…
Haritada gör →Tirilye & Mudanya
Bir savaş kaç imzayla biter? 1922 sonbaharında Mudanya’da, kıyıdaki bir köşkün odasında toplanan heyetlere bu soruyu sorsaydık, muhtemelen hepsi aynı anda cevap vermeye çalışırdı… 11 Ekim…
Haritada gör →Osmangazi Köprüsü & Körfez
“Ya bir yol bulacağız, ya da bir yol açacağız.” Kartacalı Hannibal’e atfedilen bu söz, filleriyle Alpler’i aşmaya karar veren bir komutanın inadını anlatır. Peki bu sözün sahibinin…
Haritada gör →Kefken & Kerpe
MÖ 400 yılı civarında, Pers topraklarının derinliklerinden sağ çıkmayı başaran on bin Yunan paralı askeri, Karadeniz kıyısı boyunca batıya doğru ilerlerken bir limana vardı. Onlara önderlik…
Haritada gör →Karasu Sahili
Bir nehir, yolculuğunun sonunda ne bulur? Sakarya’ya bu soruyu sorsak, cevabı sekiz yüz kilometreyi aşan bir yolun hikâyesiyle başlardı… Eskişehir’in yaylalarından, Frig vadilerinden…
Haritada gör →Çınarcık & Erikli Yaylası
Denizin kıyısından dağın yaylasına, bir yamacı tırmanarak ne kadar zamanda varılır? Çınarcık’ta bu sorunun cevabı dakikalarla değil, manzarayla ölçülür… Aşağıda Marmara’nın durgun mavisi…
Haritada gör →Armutlu
Bir yarımadanın ucunda insan ne arar? Kimisi denizin en berrak koyunu, kimisi dağın serin havasını, kimisi de toprağın derinlerinden kaynayan şifalı suyu… Armutlu, bu üçünü birden sunan…
Haritada gör →Ayvalık & Cunda
Bir şehrin adı iki dilde aynı meyveyi anlatabilir mi? Ayvalık’ın Rumca adı Kidonyes’ti ve bu ad da, tıpkı Türkçesi gibi, ayva ağaçlarından gelir… İki ayrı dil, iki ayrı halk, aynı meyveyi…
Haritada gör →Şeytan Sofrası & Sarımsaklı
Şeytanın bile sofra kurmak için bir manzara seçtiğini düşünün… Üstelik seçtiği yer, Ege’nin en güzel gün batımlarından birine bakan bir tepe olsun! Ayvalık’ın güneyindeki bu yayvan tepeye…
Haritada gör →Kapıdağ Yarımadası & Erdek
Argonotlar, altın postu aramak için Karadeniz’e doğru yola çıktıklarında, yolları Marmara’nın ortasındaki dağlık bir yarımadaya düştü. Orada onları Kyzikos adında genç bir kral karşıladı…
Haritada gör →Marmara Adası
Bir ada, önündeki denize adını verebilir mi? Pek az ada bu şerefe erişmiştir; ama Marmara Adası asırlardır kendi adını bütün bir denize ödünç veriyor… Çünkü Marmara, eski Yunancada mermer…
Haritada gör →Avşa Adası
Küçük bir adanın kaç bağ taşıyabileceğini hiç düşündünüz mü? Avşa’ya yaz sonunda vardığınızda, yamaçları kaplayan asmaların arasından geçerken bu sorunun cevabının “sandığınızdan çok daha…
Haritada gör →Akçay & Edremit Körfezi
“Yetmişinde bile, meselâ, zeytin dikeceksin, / hem de öyle çocuklara falan kalır diye değil…” der Nazım Hikmet, ‘Yaşamaya Dair’ isimli şiirinde. Peki bir ağacı, gölgesinde hiç…
Haritada gör →Çanakkale Boğazı & Kilitbahir
Bir denize kilit vurulur mu? Fatih Sultan Mehmed’e bu soruyu sorsaydık, muhtemelen gülümseyerek Çanakkale Boğazı’nın en dar yerini gösterirdi… 1462’de karşılıklı iki kıyıya yaptırdığı…
Haritada gör →Bozcaada
“Karşıda Tenedos görünür, adı dillere destan bir ada…” diye anlatır Vergilius, ‘Aeneis’ isimli destanında. Troya’yı on yıl boyunca kuşatan Akhalar sonunda bir hile düşünmüş; kıyıya tahta…
Haritada gör →Gökçeada
Türkiye’de güneşin en son battığı yer neresidir? Bu sorunun cevabı, Çanakkale Boğazı’nın ağzında, Ege’nin ortasında yükselen dağlık bir adadır: Gökçeada… Ülkenin en batı ucu burada bulunur…
Haritada gör →1915 Çanakkale Köprüsü
Bir kral denize kızabilir mi? Heredot’a bakılırsa evet… MÖ 480’de Pers Kralı Kserkses, ordusunu Yunanistan’a geçirmek için Çanakkale Boğazı’nın üzerine gemilerden bir köprü kurdurdu. Fakat…
Haritada gör →Enez & Gala Gölü
Yunan mitolojisine göre efsanevi ozan Orpheus, sevgilisi Eurydike’yi ikinci kez kaybettikten sonra kederinden bir daha kimse için şarkı söylemek istemez. Öfkeli Trak kadınları onu…
Haritada gör →Erikli & Saros Körfezi
Eski Yunanlılar bu körfeze Melas Kolpos, yani “Kara Körfez” derdi. Peki Trakya’nın en berrak sularına sahip bir körfeze neden “kara” denir? Kimine göre ad, körfeze dökülen ve “kara”…
Haritada gör →Kıyıköy
Ksenophon, ‘Anabasis’ isimli eserinde Pers topraklarından dönen On Binler’in Trakya kıyılarındaki yolculuğunu anlatırken Salmydessos adında bir yerden söz eder. Burada deniz sığdır ve…
Haritada gör →İğneada & Longoz Ormanları
Bir orman suyun içinde yaşayabilir mi? İğneada’ya gelmeden önce bu soruya pek çoğumuz “hayır” deriz. Oysa burada ağaçlar yılın bir kısmında köklerine kadar suya gömülür, sonra sular…
Haritada gör →Şarköy & Mürefte
Homeros denizden bahsederken sık sık “şarap renkli deniz” der. Peki deniz neden şarap renginde olsun? Bu soru asırlardır pek çok okuru meraklandırmıştır. Cevabı bulmak isteyenler için belki…
Haritada gör →Çeşme & Alaçatı
Rüzgârı görebilir miyiz? Göremeyiz elbette; ama Alaçatı’da neyi salladığını, neyi döndürdüğünü, kimi denize çağırdığını görürüz. Yarımadanın ucunda, Sakız Adası’nın karşısında uzanan bu…
Haritada gör →Foça
Marsilya’nın bir İzmir kasabasının kızı olduğunu biliyor muydunuz? Kulağa pek inandırıcı gelmese de tarih bunu açıkça yazar: Fransa’nın bu büyük liman şehrini MÖ 600 civarında, bugünkü…
Haritada gör →Karaburun Yarımadası
Homeros’un Odysseia’sında yaşlı Nestor, Truva’dan dönüş yolunu anlatırken bir karar anını hatırlar: gemiler Sakız Adası’nın açığından mı gitmeli, yoksa “rüzgârlı Mimas”ın yanından mı? İşte…
Haritada gör →Sığacık & Teos
Şarabı, aşkı ve yaşlanmanın tatlı hüznünü şiirlerine konu eden Anakreon’u bilir misiniz? Antik dünyanın en sevilen lirik şairlerinden biri olan Anakreon, tam da burada, Sığacık’ın yanı…
Haritada gör →Urla & Karantina Adası
“Her şeyde her şeyden bir pay vardır” der Klazomenaili Anaksagoras. Evrenin bir karışım olduğunu, en küçük parçanın bile bütünün izini taşıdığını söyleyen bu filozof, tam da burada, bugünkü…
Haritada gör →Kuşadası & Güvercinada
Bir şehre adını kim verir? Bir kral mı, bir tanrı mı, yoksa kıyıya konup kalkan kuşlar mı? Kuşadası’nın cevabı, adından da anlaşılacağı üzere, bir hayli mütevazıdır… Rivayete göre şehir…
Haritada gör →Dilek Yarımadası
Aynı gün, denizin iki yakasında iki büyük savaş… Antik çağın tarihçilerine göre MÖ 479’un bir yaz gününde Yunanlılar Persleri hem Yunanistan’da Plataia’da hem de Anadolu kıyısında, Mykale…
Haritada gör →Bodrum Kalesi
Tarihin babası sayılan Herodot, büyük eserine, insanların yaptıklarının zamanla unutulmaması için yazdığını söyleyerek başlar. Peki bu sözleri kaleme alan adam nerede doğmuştu? Tam burada…
Haritada gör →Gümüşlük & Yalıkavak
“Myndoslular, kapılarınızı kapatın; yoksa şehriniz kaçıp gidecek!” Kinik filozof Diogenes’in bu iğneleyici sözü, küçücük bir şehrin kocaman kapılarını gördüğünde söylendiği anlatılır…
Haritada gör →Marmaris
Bir şehrin adının bir padişahın öfkesinden doğduğunu düşünebilir misiniz? Marmaris için anlatılan en meşhur hikâye tam olarak budur… Rivayete göre 1522’de Rodos seferinden dönen Kanuni…
Haritada gör →Datça
“Kıstağı ne surla çevirin ne de kazın; Zeus isteseydi orayı ada yapardı.” Herodot’un aktardığına göre bu sözler, Delfi kâhininin Knidoslulara verdiği cevaptır. Persler yaklaşırken…
Haritada gör →Ölüdeniz & Babadağ
Bir denize neden “ölü” denir? Dalgası olmadığı için mi, sesi çıkmadığı için mi, yoksa fırtına koptuğunda bile kıpırdamadan durduğu için mi? Ölüdeniz’in cevabı üçü birden… Açık denizde…
Haritada gör →Fethiye
Rüyaları kim yorar? Antik çağda bu sorunun cevabı çoğu zaman tek bir şehrin adıydı: Telmessos. Bugün Fethiye dediğimiz bu kıyının kâhinleri, rüya ve işaret yorumlamadaki ustalıklarıyla ün…
Haritada gör →Dalyan & Kaunos
“Yaprakların soyu nasılsa insanların soyu da öyledir” der Homeros, İlyada’da. Rüzgâr yaprakları yere döker, bahar gelince orman yenilerini yeşertir; insan nesilleri de böyle gelir ve gider…
Haritada gör →Akyaka & Gökova
Bir şair ev yapmaya karar verirse ne olur? Akyaka’nın cevabı, sokaklarında yürürken kendiliğinden ortaya çıkar… Gençliğinde şiirler yazan, mimarlık eğitimi almamış Nail Çakırhan, bu kıyıda…
Haritada gör →Göcek & 12 Adalar
Bir ressamın bir kayaya balık çizdiğini düşünün; bir tuvale değil, bir kâğıda değil, doğrudan denizin kıyısındaki bir kayaya… Bedri Rahmi Eyüboğlu 1974’te Göcek’in koylarından birinde…
Haritada gör →Sedir Adası
Bir âşık sevdiğine ne getirir? Çiçek, mücevher, belki bir şiir… Sedir Adası’nın hikâyesine göre bu sorunun cevabı çok daha iddialıdır: bir kumsal. Rivayete göre Marcus Antonius, Kleopatra…
Haritada gör →Bozburun & Selimiye
Bir teknenin doğduğu yeri hiç düşündünüz mü? Denizde süzülen o zarif guletleri görünce çoğumuz nereye gittiklerini merak ederiz; oysa asıl hikâye, nereden geldikleridir… Bozburun…
Haritada gör →Düden Şelalesi & Lara
“Taştın yine deli gönül, / Sular gibi çağlar mısın?” diye sorar Yunus Emre. Peki bir ırmak da gönül gibi taşabilir, çağlayabilir ve sonra birden ortadan kaybolabilir mi? Düden’in hikâyesi…
Haritada gör →Kaş & Meis
Gabriele Salvatores’in Oscar ödüllü ‘Akdeniz’ filmi, “Kaçmakta olan herkese” ithafıyla biter. Filmde İkinci Dünya Savaşı sırasında küçük bir Yunan adasına çıkan bir avuç İtalyan askeri, bir…
Haritada gör →Kekova & Simena
Kaleköy’ün kıyısında, dalgaların her gün ayaklarını yıkadığı bir Likya lahdi vardır. Yarısı denizde, yarısı karada; ne tam bu dünyada ne de öbüründe… Peki bir mezar, bir sokak, koca bir…
Haritada gör →Olympos & Çıralı
Homeros, İlyada’da Khimaira’yı insan soyundan değil tanrı soyundan gelen bir yaratık olarak anlatır: önü aslan, ardı yılan, ortası keçi; ağzından korkunç bir ateş solur… Peki böyle bir…
Haritada gör →Kemer & Phaselis
Bir şehrin toprağının bedeli ne olabilir? Altın, gümüş, bir kralın mührü… Rivayete göre Phaselis’in bedeli bir miktar tuzlu balıktı! Anlatılana göre Rodos’tan gelen kolonistlerin önderi…
Haritada gör →Alanya Kalesi
Bir kaleyi almak için savaşmak mı gerekir, yoksa bir düğün mü? Anlatılanlara göre Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad, 1221’de denize uzanan bu dev kayanın önüne geldiğinde, kuşatmanın…
Haritada gör →Kalkan & Kaputaş
Kıyı yolunda bir virajı dönerken, iki kayalık duvarın arasında, aşağıda birden turkuaz bir kumsal belirdiğini düşünün… Arabalar yavaşlar, yolcular susar, herkes aynı anda aynı yere bakar…
Haritada gör →Patara
Montesquieu, ‘Kanunların Ruhu’nda, “Mükemmel bir federal cumhuriyet örneği vermem gerekseydi, Likya’yı gösterirdim” der. Aradan yıllar geçip Amerikan anayasası tartışılırken, Federalist…
Haritada gör →Kızkalesi & Cennet-Cehennem
Bir zamanlar Korykos’ta hüküm süren bir kralın biricik bir kızı varmış… Rivayete göre kâhinler, kızın bir gün bir yılan sokmasıyla öleceğini söylemişler. Kral da kızını bu kaderden…
Haritada gör →Silifke & Göksu Deltası
“Silifke’nin yoğurdu…” diye başlayan türküyü duymayanımız yoktur. Türkü, Silifke’nin yoğurdunu, kaymağını övedursun; bu kasabanın tarihinde yoğurt kadar beyaz olmayan sayfalar da var… Peki…
Haritada gör →Anamur & Anemurium
Anadolu’nun en güney ucu neresidir diye sorsanız, haritaya bakan pek çoğumuz bir an duraksarız… Cevap Anamur Burnu’dur. Açık havalarda ufukta Kıbrıs’ın dağlarının belirdiği söylenir. Burnun…
Haritada gör →Gilindire Mağarası & Aydıncık
Binlerce yıl boyunca gün ışığını hiç görmemiş, kimsenin varlığından haberdar olmadığı bir mağara bir gün insanlara kapısını açsa neler görürdük? Karanlıkta sabırla büyüyen taşlar mı…
Haritada gör →Yumurtalık
Marco Polo, Asya yolculuğunu anlattığı kitabında “Laias” dediği bir limandan söz eder: içerilerden gelen baharatın, ipeğin, doğunun bütün kıymetli mallarının toplandığı; Venedikli…
Haritada gör →Samandağ & Musa Dağı
Kur’an’ın Kehf suresinde Hz. Musa, genç yol arkadaşına “İki denizin birleştiği yere varıncaya kadar durmayacağım” der. Ve o yolculuğun sonunda, kendisine ilahi bir ilim verilmiş olan bilge…
Haritada gör →İskenderun & Amanos
Kendi adını bu kadar çok şehre veren başka bir komutan var mıdır? Büyük İskender, Mısır’dan Hindistan’a kadar uzanan seferleri boyunca adını taşıyan şehirler kurdu; hatta sevgili atı…
Haritada gör →Arsuz
Bazı yerler tarihe gürültüyle girer, bazıları sessizce… Peki bir kıyının sakinliği asırlar boyunca nasıl korunur? Belki de cevap, dağların denize kavuştuğu, yolların burada biraz…
Haritada gör →Akçakoca
Karadeniz’de ağustos sonu geldiğinde yamaçlarda bir telaş başlar. Sabahın erken saatlerinde bahçelere çıkılır, dallar silkelenir, yere düşen yeşil kabuklu salkımlar tek tek toplanır…
Haritada gör →Karadeniz Ereğli
Ksenophon, ‘Anabasis’ isimli eserinde yurtlarına dönmeye çalışan on bin Yunan askerinin Karadeniz kıyısındaki yolculuğunu anlatırken Herakleia yakınlarındaki bir burundan söz eder…
Haritada gör →Filyos
Bir ırmağın denize kavuştuğu yerde ne olur? Tatlı su tuzluya karışır, akıntı yavaşlar, taşınan toprak kıyıya bırakılır ve ırmak, dağlardan başlayan uzun yolculuğunu sessizce tamamlar…
Haritada gör →Amasra
“Lala, çeşm-i cihan bu mu ola?” Rivayete göre 1460’ta Amasra’yı alan Fatih Sultan Mehmed, kale burçlarından iki koyu, adaları ve dik kayalıkları gördüğünde yanındakilere böyle sormuştu…
Haritada gör →Kurucaşile & Kapısuyu
Bir tekne nasıl doğar? Önce bir ağaç seçilir; kuru, sağlam, sabırla beklemiş bir ağaç… Sonra omurga kızağa konur, kaburgalar tek tek yerleşir ve aylar süren bir emek, keserin, rendenin…
Haritada gör →İnebolu
“Onlar ki toprakta karınca, / suda balık, / havada kuş kadar / çokturlar…” der Nâzım Hikmet, ‘Kuvâyi Milliye’ destanında. Peki bu destanı yazacak olan şair, Anadolu’ya ilk adımını nereden…
Haritada gör →Cide & Gideros Koyu
Hababam Sınıfı’nı hepimiz biliriz; peki o kahkahaları yazan kalemin nerede doğduğunu biliyor musunuz? Rıfat Ilgaz, 1911’de Karadeniz’in bu kıyısında, Cide’de dünyaya geldi. Okul…
Haritada gör →Sinop Kalesi
Rivayete göre Büyük İskender, güneşlenen bir filozofun karşısına dikilip ondan ne dilerse vereceğini söylediğinde aldığı cevap şu olmuştu: “Güneşimi kesme, çekil önümden!” Dünyanın en güçlü…
Haritada gör →İnceburun
“Dışarıda deli dalgalar / Gelip duvarları yalar; / Seni bu sesler oyalar, / Aldırma gönül, aldırma…” Sabahattin Ali bu dizeleri Sinop’ta, cezaevinin taş duvarları arasında yazmıştı…
Haritada gör →Hamsilos Koyu
Fiyort denince aklımıza hemen Norveç gelir; buzulların oyduğu derin, dar, dik yamaçlı koylar… Peki Karadeniz kıyısında, Sinop’un hemen yanında da bir “fiyort” olduğunu duysanız ne…
Haritada gör →Kızılırmak Deltası
Kuşlar harita taşımaz, pusula da kullanmaz; peki binlerce kilometre öteden her yıl aynı sazlığı, aynı gölü nasıl bulurlar? Belki de bazı yerler gökyüzünden bakıldığında öylesine göz…
Haritada gör →Yason Burnu
“İthaka’ya doğru yola çıktığında, / dile ki uzun sürsün yolculuğun…” der Kavafis. Şairin aklında Odysseus vardı elbette; fakat bu dizeleri okurken insanın aklına bir başka denizci, bir…
Haritada gör →Ünye
Bir kasabanın adı bir kadehten gelebilir mi? Ünye’nin eski adı Oinoe’dir ve bu adın, rivayete göre, eski Yunancada şarap anlamına gelen “oinos” sözcüğüyle akraba olduğu söylenir. Bugün…
Haritada gör →Giresun Kalesi & Adası
Bir meyvenin adını bir şehirden aldığını söyleseler inanır mıydınız? Giresun’un eski adı Kerasous’tur ve rivayete göre kirazın pek çok dildeki adı da buradan doğmuştur. Anlatılana göre…
Haritada gör →Tirebolu
Gümüşhane’nin dağlarında doğan bir dere düşünün; dar boğazlardan geçer, Torul’un bahçelerinin, Doğankent’in dar vadisinin yanından akar, köyleri, kasabaları, bahçeleri sular, dönemeç…
Haritada gör →Hopa
Hopa’da yağmur yağdığını söylemek biraz eksik kalır; Hopa, yağmurun kendisidir desek belki daha doğru olur… Bu elbette bir abartı. Ama Türkiye’nin en çok yağış alan yerlerinden biri olan bu…
Haritada gör →
Bu türden yerlerin olduğu iller
- Adana1 yer
- Antalya9 yer
- Artvin1 yer
- Aydın2 yer
- Balıkesir6 yer
- Bartın2 yer
- Bursa1 yer
- Çanakkale4 yer
- Düzce1 yer
- Edirne2 yer
- Giresun2 yer
- Hatay3 yer
- İstanbul7 yer
- İzmir5 yer
- Kastamonu2 yer
- Kırklareli2 yer
- Kocaeli2 yer
- Mersin4 yer
- Muğla11 yer
- Ordu2 yer
- Sakarya1 yer
- Samsun1 yer
- Sinop3 yer
- Tekirdağ1 yer
- Yalova2 yer
- Zonguldak2 yer