Türkiye’nin vadileri ve kanyonları
Vadiler & Kanyonlar: Türkiye’nin 40 ilinden 54 yer. Her birinin maket gibi çizilmiş minyatürü, kısa hikâyesi ve Numa Made yüzüğü İzometrik Türkiye haritasında.
Kapadokya
Nevşehir · Vadiler & Kanyonlar
Bir coğrafyanın adı neden “güzel atlar ülkesi” olsun? Kapadokya adının eski Persçe “Katpatuka”dan geldiği ve bu sözcüğün “güzel atlar ülkesi” anlamına geldiği söylenir. Dilbilimciler bu…
Haritada gör →Termal
Bir vadide asırlarca aynı sıcaklıkla akan bir su düşünün. İmparatorlar gelip geçmiş, saraylar yıkılmış, diller değişmiş; ama su, hiç bıkmadan, aynı yerden, aynı sıcaklıkla akmaya devam…
Haritada gör →Osmaneli & Sakarya Vadisi
Bir kasaba, bir şehrin kapısına adını verebilir mi? İznik’in surlarında, doğuya bakan kapının adı Lefke Kapısı’dır; çünkü o kapıdan çıkan yol, Sakarya’nın açtığı vadiye, eski adıyla…
Haritada gör →Kelebekler Vadisi & Kabak
Çinli filozof Zhuangzi bir gece rüyasında kelebek olduğunu görür; çiçekten çiçeğe uçar, kanatlarının hafifliğinden başka hiçbir şey bilmez. Uyandığında ise kafası karışmıştır: kelebek…
Haritada gör →Saklıkent Kanyonu
Saklamak… Bir şeyi saklarsınız ki kaybolmasın, kimse görmesin, ya da ancak onu gerçekten arayan bulsun. Saklıkent’e adını veren de belki bu üçüncüsüdür. Akdağlar’ın eteklerinde dağın içine…
Haritada gör →Ulubey Kanyonu
“Su akar, yatağını bulur” der atalarımız. Ulubey’de ise su yatağını bulmakla yetinmemiş, onu yüzlerce metre derine kazmıştır… Banaz Çayı ve kolları, milyonlarca yıl boyunca İç Ege…
Haritada gör →Frig Vadisi
Afyonkarahisar · Vadiler & Kanyonlar
Bir kayayı nasıl konuşturursunuz? Frigler bu sorunun cevabını bizden çok önce bulmuştu: onu oyarak, yontarak, yüzüne bir kapı, bir göz, bir dua işleyerek… Afyon’un kuzeyindeki vadilerde…
Haritada gör →Köprülü Kanyon
Bir köprü kaç yıl çalışır? Mühendisler bugün bu soruya hesaplarla, yüzyıllık ömürlerle cevap verir. Oysa Toroslar’ın içinde, iki bin yıla yakın bir süredir görevini hiç aksatmayan bir köprü…
Haritada gör →Yazılı Kanyon
Stoacı filozof Epiktetos, “İnsanları rahatsız eden şeylerin kendisi değil, o şeyler hakkındaki yargılarıdır” der. Peki bir filozofun sözleri bir kanyonun kayalarına kazınırsa, o kanyon da…
Haritada gör →İnsuyu Mağarası
Bir mağaraya girdiğimizde ne ararız? Serinliği mi, karanlığın gizemini mi, yoksa yalnızca kendi merakımızı mı? Burdur’un güneyindeki bir mağarada ise karanlığın içinde insanı bambaşka bir…
Haritada gör →Gülek Boğazı & Karboğazı
“Kalktı göç eyledi Avşar elleri / Ağır ağır giden eller bizimdir / Arap atlar yakın eder ırağı / Yüce dağdan aşan yollar bizimdir” der Dadaloğlu. Peki Toroslar’ın o yüce dağlarını aşan…
Haritada gör →Kapıkaya Kanyonu
“Dünyada sudan daha yumuşak, daha zayıf bir şey yoktur; ama sert ve güçlü olana karşı onu geçebilecek hiçbir şey de yoktur” der Lao Tzu, ‘Tao Te Ching’de. Bu sözün kanıtını görmek…
Haritada gör →Harbiye Şelaleleri
Ovidius, ‘Dönüşümler’de, Apollon’un peşinden koştuğu Daphne’nin kaçarken bir defne ağacına dönüşmesini anlatır. Umudunu yitiren Apollon ağaca sarılır ve “Madem eşim olamazsın, hiç değilse…
Haritada gör →Nallıhan Renkli Tepeler
Bir ressam paletini bir dağın yamacına devirseydi, ortaya nasıl bir manzara çıkardı? Kırmızının yanına beyaz, beyazın yanına yeşil, yeşilin altına sarı… Cevabı Nallıhan’da, Sarıyar…
Haritada gör →Ermenek
Bir kasaba bir kayaya nasıl asılır? Evler mi yamaca tutunur, yoksa yamaç mı evleri tutar? Toroslar’ın derinliklerinde, dik bir kayalığın eteğinde Ermenek bu soruya asırlardır cevap veriyor…
Haritada gör →Ihlara Vadisi
“Ey buraya girenler, bırakın bütün umutlarınızı…” Dante, ‘İlahi Komedya’da cehennemin kapısında bu yazıyı okur. Oysa Dante’den asırlar önce, Kapadokya’da bir kaya kilisesinin duvarına…
Haritada gör →Ürgüp & Üç Güzeller
Nevşehir · Vadiler & Kanyonlar
Hiç bir tepeye çıkıp dilek tuttunuz mu? Ürgüp’ün ortasında yükselen tepenin adı tam da bu: Temenni, yani dilek… Kasabanın hemen her köşesinden görünen bu tepeye çıkıp aşağıya bakan herkes…
Haritada gör →Uçhisar Kalesi
Nevşehir · Vadiler & Kanyonlar
Ulaşılmaz yerler için “kuş uçmaz, kervan geçmez” deriz ya hani… Uçhisar’da işler biraz farklıdır; burada kuşlar hem uçar hem de yerleşir, üstelik kendileri için özenle oyulmuş evlerde… Peki…
Haritada gör →Avanos & Kızılırmak
Nevşehir · Vadiler & Kanyonlar
Bir avuç çamurun kaç bin yıllık hafızası olabilir? Avanos’ta bir çömlekçi atölyesine girip ayakla çevrilen çarkın başındaki ustayı izlediğinizde, bu sorunun cevabını parmaklarının arasından…
Haritada gör →Zelve & Paşabağı
Nevşehir · Vadiler & Kanyonlar
Beşinci yüzyılda Suriye’de yaşamış Aziz Simeon, dünyadan uzaklaşmak için alışılmadık bir yol seçmişti: bir sütunun tepesine çıkmış ve ömrünün otuz yılı aşkın bir bölümünü orada geçirmişti…
Haritada gör →Soğanlı Vadisi
Bir vadinin adı soğandan gelir mi hiç? Kapadokya’nın sessiz ucundaki Soğanlı Vadisi için anlatılan bir rivayete göre bu adın soğanla hiçbir ilgisi yoktur; Arap akınları sırasında bölgenin…
Haritada gör →Kapuzbaşı Şelaleleri
Çok becerikli birine ne deriz? “Taştan su çıkarır.” Olmazı olduranlara söylediğimiz bu söz, Kayseri’nin Yahyalı ilçesinde bir deyim olmaktan çıkar ve gözlerimizin önünde gerçeğe dönüşür…
Haritada gör →Kazankaya Kanyonu
Bozkırın düz ovalarında yürürken toprağın birdenbire ayağınızın altından çekildiğini düşünün… Yozgat’ın Aydıncık ilçesinde, sarı tarlaların arasında aniden açılan o derin yarığın kenarına…
Haritada gör →Güzeldere Şelalesi
Bazı yerler önce gözle değil kulakla keşfedilir. Düzce’nin güneyindeki ormanlarda yürürken ağaçların arasından yükselen o derin uğultuyu duyduğunuzda, henüz hiçbir şey görmeden anlarsınız…
Haritada gör →Ulukaya Şelalesi
Bir heykeltıraş taşı keskiyle, çekiçle ve yıllar süren bir sabırla yontar. Peki elinde hiçbir alet olmayan bir dere, koca bir dağı nasıl yontar? Cevabı merak edenler Küre Dağları’nın…
Haritada gör →Tokatlı Kanyonu & İncekaya
Bir kanyonun üzerinden su nasıl geçirilir? Bu soruyu asırlar önce Bizans ustaları sormuş ve cevabını taş kemerlerle vermişti. Safranbolu’nun hemen yanında, Tokatlı Kanyonu’nun derin…
Haritada gör →Valla Kanyonu
Kastamonu · Vadiler & Kanyonlar
Bir kanyonun derinliği neyle ölçülür? Metreyle mi, yoksa içine girmeye cesaret edenlerin azlığıyla mı? Valla Kanyonu için ikinci ölçü daha doğru olabilir; çünkü Küre Dağları’nın bu yaban…
Haritada gör →Erfelek Tatlıca Şelaleleri
Bir şelale güzeldir, iki şelale daha güzel; peki ya yirmi sekiz şelale? Sinop’un güneyinde, Erfelek’in Tatlıca köyü yakınlarında, bir derenin ormanın içinden basamak basamak inerek…
Haritada gör →Şahinkaya Kanyonu
Bir kasabanın adı bir vezirden gelebilir mi? Vezirköprü’nün adı tam da böyle doğdu. 17. yüzyılda sarsılan Osmanlı’yı yeniden toparlayan sadrazam Köprülü Mehmed Paşa, gençliğini bu kasabada…
Haritada gör →Ballıca Mağarası
Platon, ‘Devlet’ isimli eserinde hayatları boyunca bir mağaranın duvarına bakmaya mahkûm edilmiş insanları anlatır. Arkalarında yanan ateşin duvara düşürdüğü gölgeleri gerçek sanan bu…
Haritada gör →İncesu Kanyonu
Anadolu’nun en eski tanrıçalarından biri Kybele’dir; bereketi, doğayı, dağları temsil eden Ana Tanrıça… Adı Anadolu’nun dört bir yanında dağlara, kayalara, pınarlara iliştirilmiştir. Onun…
Haritada gör →Fırtına Vadisi & Zilkale
Bir dereye neden “Fırtına” adı verilir? Onu bir kez, bahar yağmurlarından sonra kıyısında durup dinlemek yeter. Kaçkarlar’ın karlarından beslenen su, vadinin dibinde köpüre köpüre, taşlara…
Haritada gör →Hatila Vadisi
Bir vadinin derinliğini nasıl ölçersiniz? Metreyle mi, yoksa başınızı kaldırdığınızda gökyüzünün ne kadar daraldığıyla mı? Artvin’in hemen yanı başında başlayan Hatila Vadisi’nde, ikinci…
Haritada gör →Yusufeli & Barhal
Bir kasaba taşınabilir mi? Evleriyle, bahçeleriyle, çarşısıyla, köprüleriyle koca bir kasabanın vadinin dibinden yamacın yukarısına göç ettiğini düşünün… Kulağa bir masal gibi gelse de…
Haritada gör →Kamilet Vadisi & Mençuna
“Su gibi aziz ol” deriz, birine su verirken. Karadeniz’de bu dua, belki de hiçbir yerde olmadığı kadar karşılığını bulur; çünkü burada su her yerdedir: yağmurda, derede, sisin içinde ve…
Haritada gör →Ardanuç & Cehennem Deresi
“Ey buraya girenler, bütün umutlarınızı bırakın!” Dante’nin ‘Cehennem’inin kapısında yazan bu söz, bir kanyonun adını ilk kez duyan birinin aklına istemeden gelir. Cehennem Deresi… Peki bir…
Haritada gör →Karaca Mağarası
Gümüşhane · Vadiler & Kanyonlar
Karanlığın rengi nedir diye sorsalar, çoğumuz tereddüt etmeden “siyah” deriz. Oysa Gümüşhane’nin dağlarındaki bir mağaraya girenler, karanlığın içinde beyazın, kızılın, sarının binbir…
Haritada gör →Tomara Şelalesi
Gümüşhane · Vadiler & Kanyonlar
Bir kar tanesinin yolculuğu ne kadar sürer? Kışın bir dağın başına düşen o küçük, beyaz tane bahar gelince eriyip kaybolur sanırız. Oysa bazen yıllarca yerin altında yol alır, kayanın…
Haritada gör →Narman Peribacaları
Bir heykeltıraşın elinde keski yerine rüzgâr, çekiç yerine yağmur olsaydı ne yontardı? Ve ona acele etmemesi için bir değil, binlerce yıl verilseydi? Erzurum’un kuzeyinde, Narman’ın…
Haritada gör →Kemaliye & Karanlık Kanyon
Erzincan · Vadiler & Kanyonlar
Bir yolu bitirmek yüz otuz iki yıl sürerse, o yolu kimin yaptığını söyleyebiliriz? Kazmayı ilk vuranı mı, son taşı kaldıranı mı, yoksa aradaki kuşakların hepsini mi? Kemaliye’nin Taş Yolu…
Haritada gör →Girlevik Şelalesi
Erzincan · Vadiler & Kanyonlar
Suyun da bir uykusu var mıdır? Erzincan’ın Çağlayan vadisinde, Girlevik’in kayalıklarına kışın bakanlar bu soruya tereddütsüz “evet” der. Çünkü bu şelale, adını taşıdığı vadiye yakışır…
Haritada gör →Munzur Vadisi
Bazı yerlerde su yalnızca içilmez; selamlanır, dua edilir, adına mum yakılır… Tunceli’nin dağları arasından akan Munzur Çayı da böyle bir sudur. Peki bir ırmağı bu kadar kıymetli kılan…
Haritada gör →Ovacık & Munzur Gözeleri
Bir dağ, bir çobanın sırrını ne kadar saklayabilir? Ovacık’ın yakınında, Munzur Dağları’nın eteğinden kaynayan gözelerin başında durduğunuzda, bu sorunun cevabını suyun sesinde aramaya…
Haritada gör →Karaleylek Kanyonu
Asırlar boyunca pek kimsenin fark etmediği bir kanyon olabilir mi? Hem de dünyanın en kadim ırmaklarından birinin, Fırat’ın tam ortasında… Karaleylek Kanyonu’nun hikâyesi, bu sorunun…
Haritada gör →Levent Vadisi
Bir vadinin kilometrelerce boyunca sustuğunu düşünebilir misiniz? Malatya’nın Akçadağ ilçesinde, bozkırın ortasında birden açılıveren Levent Vadisi, tam da böyle bir sessizliğin adıdır…
Haritada gör →Darende & Tohma Kanyonu
Bursa’da Ulu Cami’nin açıldığı gün, anlatılır ki Sultan Yıldırım Bayezid ilk hutbeyi okuması için Emir Sultan’dan rica etmiş; Emir Sultan ise cemaatin arasındaki bir ekmekçiyi işaret etmiş…
Haritada gör →Kağızman & Aras Vadisi
Taşa ilk kim resim çizdi? Bir kayanın yüzeyine ilk kez bir dağ keçisinin boynuzlarını kazıyan o isimsiz el, acaba neyi anlatmak istiyordu: bir avı mı, bir duayı mı, yoksa yalnızca “ben de…
Haritada gör →Posof
Bir vadi hangi ülkeye ait olduğunu bilir mi? Posof’un ormanlık yamaçlarına bakınca insan bu soruyu sormadan edemez. Türkgözü’ndeki sınır kapısının öbür yanında Gürcistan başlar; ama…
Haritada gör →Muradiye Şelalesi
Önüne kapkara bir taş basamak çıkan bir çay ne yapar? Durup bekler mi, geri mi döner, yoksa kendini boşluğa mı bırakır? Van’ın kuzeyindeki Muradiye Şelalesi’nde Bendimahi Çayı üçüncüsünü…
Haritada gör →Zap Vadisi & Çukurca
Bir nehir kaç ülkenin tarihini taşır? Büyük Zap, Hakkari’nin dağlarından doğar, derin vadiler açarak güneye iner ve Irak topraklarında Dicle’ye kavuşur. Yol boyunca geçtiği her kıvrımda ise…
Haritada gör →Halfeti
Şanlıurfa · Vadiler & Kanyonlar
Bir gülün siyah olabileceğini hiç düşündünüz mü? Halfeti’de açan karagül aslında koyu kırmızı yapraklarla doğar; ama yaz güneşinde öyle derin bir renge bürünür ki uzaktan bakan onu siyah…
Haritada gör →Birecik
Şanlıurfa · Vadiler & Kanyonlar
Kuşların insanlara yol gösterdiği bir yolculuk düşünebilir misiniz? Birecik’te anlatılan bir inanışa göre kelaynaklar her yıl göç vakti geldiğinde hacılara Mekke’nin yolunu gösterir…
Haritada gör →Eğil & Dicle Barajı
Diyarbakır · Vadiler & Kanyonlar
Bir kayalık düşünün; üzerinde bir Asur kralının kabartması, eteğinde peygamberlere adanmış türbeler, dibinde ise bir zamanlar gürül gürül akan, şimdi bir göle dönüşmüş Dicle… Eğil…
Haritada gör →Botan Vadisi
Bundan yaklaşık iki bin dört yüz yıl önce, Yunanlı paralı askerlerden oluşan bir ordu Mezopotamya’dan Karadeniz’e doğru zorlu bir dönüş yolculuğuna çıkmıştı. Bu yolculuğu ‘Anabasis’ adlı…
Haritada gör →
Bu türden yerlerin olduğu iller
- Adana1 yer
- Afyonkarahisar1 yer
- Aksaray1 yer
- Ankara1 yer
- Antalya1 yer
- Ardahan1 yer
- Artvin4 yer
- Bartın1 yer
- Bilecik1 yer
- Burdur1 yer
- Çorum1 yer
- Diyarbakır1 yer
- Düzce1 yer
- Elazığ1 yer
- Erzincan2 yer
- Erzurum1 yer
- Gümüşhane2 yer
- Hakkari1 yer
- Hatay1 yer
- Isparta1 yer
- Karabük1 yer
- Karaman1 yer
- Kars1 yer
- Kastamonu1 yer
- Kayseri2 yer
- Malatya2 yer
- Mersin1 yer
- Muğla2 yer
- Nevşehir5 yer
- Rize1 yer
- Samsun1 yer
- Siirt1 yer
- Sinop1 yer
- Şanlıurfa2 yer
- Tokat1 yer
- Tunceli2 yer
- Uşak1 yer
- Van1 yer
- Yalova1 yer
- Yozgat1 yer